عالى استاد مرتضى مطهرى موجود است . 4 . ميزان الحكمة : اين كتاب ، بيانگر اطلاعات علمى وسيع و عميق خازنى است كه در سال 515 قمرى تأليف شده است و دربرگيرندهء چندين رسالهء معتبر از دانشمندان نامى پيش از خازنى و يا معاصر با اوست ، از جمله : منلائوس ، ابو بكر محمد بن زكرياى رازى ( 251 - 313 يا 323 ) ، ابو ريحان محمد بن احمد بيرونى خوارزمى ( 362 - 440 ) ، ابو حاتم مظفر اسفزارى هروى و ابو الفتح عمر بن ابراهيم خيامى نيشابورى . خازنى در اصلاح تقويم يزدگرى موفق به تدوين تقويم سلطانى شد . براى پرداختن به چگونگى كار و اقدامات خازنى لازم است ، نخست تاريخچه‌اى از وضعيت تقويم در ايران از زمان ساسانيان تا سلجوقيان آورده شود . 1 . تاريخچهء تقويم در ايران از زمان ساسانيان تا سلجوقيان پيش از اسلام در عهد ساسانيان ، در بين ايرانيان « تقويم اوستايى » متداول بوده است كه از زمان پيدايش اين تقويم ، اطلاع دقيقى در دست نيست . طول سال در تقويم اوستايى ، 365 شبانه‌روز و شامل 12 ماه 30 شبانه‌روزى است به ترتيب به نام‌هاى : فروردين ، ارديبهشت ، خرداد ، تير ، امرداد ، شهريور ، مهر ، آبان ، آذر ، دى ، بهمن و اسفندارمذ . نام ماه دى ، يكى از القاب اهورامزدا و نام يازده ماه بقيه به نام فرشتگان و ياوران اهورامزداست . 5 شبانه‌روز بقيهء سال ، موسوم به اندرگاه ( پنجه ) كه بر پايهء ترتيب بخصوصى به آخر يكى از ماه‌هاى سال اضافه مىشدند ، عبارتند از : « 1 » امنوذ ، اشتوذ ، اسنفدمذ ، و هيشت و هشتواش . اين تقويم ، فاقد هفته است ولى ، هر روز ، نام بخصوصى داشت كه با اعتقادات

--> ( 1 ) . محمد محيط طباطبايى ، خيامى يا خيام ، تهران ، 1370 ، ص 135 .